Ik wist dat het knullig zou zijn. Toch, tegen beter weten in, ging ik gisteren naar de boekenmarkt van Millegem. Dat is een gehucht ergens tussenin. Vanwege het slechte weer was het event verplaatst van het pittoreske plein bij de kerk naar het leegstaande schooltje, honderd meter verderop en ondanks dat er al ruim een jaar geen juffen en kinderen meer hadden rondgelopen, rook het er nog steeds naar verdroogde snottebellen, kinderzweet, gemorste melk en platgetrapte koeken.

Twee klaslokalen waren er. Resten lijm en weg gekatapulteerd knutselmateriaal plakten nog aan de muren en de vloertegels. Een derde ruimte had (met aan de ene kant een toog en aan de andere kant een klimrek) duidelijk zijn dienst bewezen als refter én turnzaal. Hoewel de organisatoren hun best hadden gedaan om de boel gezellig te maken, hadden ze moeten strijden met de middelen die ze hadden. Die waren bedroevend, want behalve leegstand en de druilerige zondag had het schooltje echt wel zijn beste tijd gehad. Afgebladderde raamkozijnen, gebroken tegels, knipperende TL-armaturen en vergeelde plafonds bezorgden me het gevoel dat – na ons – een bende Urban Explorers er de tijd van hun leven zou kunnen beleven. Ik voelde me bekocht. Maar dat kon niet. Want de toegang was gratis geweest.

Zo amateuristisch als de boekenmarkt in elkaar gestoken was, zo amateuristisch waren de standhouders. Ik telde er een dertigtal met voornamelijk vergankelijk materiaal. Alle genre’s door elkaar, zoals de graaibakken in een kledingzaak tijdens de solden. Heel veel prentenboeken waren er en verkreukelde strips van nageslacht dat al lang het huis uit was; van die detectives die in de jaren negentig zo populair waren ook; en heel veel liefdesromans, toegankelijk in al zijn eenvoud. Behalve dan als je ze probeert te slijten op een tweedehandsboekenmarkt. De verkoopster in het kraam in de hoek van de refter verstopte zich met haar neus in boek voor de blikken van de meerwaardebezoeker, want ze had enkel stationromannetjes bij én de trilogie vijftig tinten grijs. Die lag trouwens ook op de klaptafel naast die van haar. En daarnaast. Evenals twintig passen verderop. Het aantal tinten grijs was er niet op twee handen te tellen.

Ik slenterde langs meervouden Deflo’s, Nicci Frenches, Aspes, Da Vincicodes en Zeven Zussen. Het Smelt van Lize Spit voor acht euro legde ik terug en kocht ik in het kraam ernaast voor de helft van de prijs. Wat nog te veel was, want aan de andere kant van het lokaal vroeg de standhoudster slechts vier euro voor twee Lanoyes, in perfecte staat bovendien. Twee roddelende nichten zaten achter een tafel van zes meter lang (de langste van al). Dat ze nichten waren wist ik omdat niet zij, maar wel hun gemeenschappelijke tante alle boeken die op hun tafel lagen gelezen had. Het viel me op dat het gesprek dat ze voerden stilviel telkens wanneer er iemand aan hun tafel kwam staan. Alsof ze bang waren dat er een familielid hen zou kunnen horen. Ik ben er nog drie keer langsgegaan.

Een opstopping in de gang. Daar stond een moeder met afgeleefde kleuterboeken. Haar echtgenoot die recht tegenover haar tegen de muur geleund stond, creëerde een zandlopereffect zoals ook marktkramers dat doen met bijzettafels proevertjes of een reclamebord met de aanbieding van de dag: drie komkommers voor drie euro. Een bevlogen verkoper profiteerde van de filevorming en sprak iedereen aan die noodgedwongen voor zijn kraam tot stilstand kwam. Struinde zelf ook boekenmarkten af, zei hij, kocht “per ongeluk” boeken dubbel, ontdekte altijd “te laat” dat hij zijn nieuwe aanwinsten zelf al in de boekenkast had staan, en zag zich geen andere oplossing dan zelf maar te gaan leuren met “topmateriaal”, mevrouw! Allemaal koopjes! Hij was misschien wel de duurste van alle standhouders, maar “méér dan zijn geld waard”, mevrouw!

Het was, op enkele uitzonderingen na, een bonte verzameling vluchtige lectuur. Boeken die je net zo makkelijk gratis leent uit de bib en zonder de minste wroeging terugbrengt. Boeken die ik, als ze in mijn boekenkast zouden staan, zelf ook zonder hartzeer zou kunnen afstaan om plaats te maken voor nieuw en beter materiaal. Zo verzamel je een kast vol pareltjes, vermoed ik. Wat ik dan weer een aanlokkelijk vooruitzicht vond. En terwijl ik snuisterde en snuffelde maakte ik in mijn hoofd alvast een denkbeeldige opdeling. Welke boeken kunnen thuis weg? En aan welke prijs. En hoe leg ik die ordentelijk samen op de tafel? En hoe lang zou die tafel zijn? Jullie weten waar me te vinden volgend jaar. De prijzen worden al gezet.